"ရခိုင္မွာ ေ၀ါဟာရဆိုစြာကို အမွဳ၊ အျခင္းလုိ႔ သံုးစြဲကတ္ပါေရ။ ဥပမာ အဂၤလိပ္စကားကို အဂၤလိပ္အမွဳ - အဂၤလိပ္ ျခင္း၊ အဂၤလိပ္စကား ေျပာတတ္သူကို အဂၤလိပ္မွဳတတ္ - အဂၤလိပ္ျခင္းတတ္လို႔ ဆိုကတ္ပါေရ။ ယင္းနန္႔ ဘာသာစကားဆိုစြာ ရခိုင္႐ို႕ အသံုးအရ အမွဳ၊ အျခင္းလို႔ ထင္႐ွားႏိုင္ပါေရ။"(အသွ်င္စကၠိႏၵ)
စာဟိေရ လူမ်ဳိးတိုင္းမွာ အဘိဓါန္ ျပဳစုထားတတ္ေတ။ အဘိဓါန္ရွိေက စာလံုးေပါင္းကို သိခ်င္ခါ ျဖစ္ျဖစ္၊ စ ကားလံုး အဓိပၸါယ္ကို နားမလည္ခါ ျဖစ္ျဖစ္ အဘိဓါန္မွာ ႐ွာၾကည့္ႏိုင္ေရ။ ေခတ္သစ္ အဘိဓါန္တိမွာ စကား တစ္လံုး၏ စာလံုးေပါင္းနန္႔ အဓိပါယ္တိကိုရာမက အသံထြက္၊ သံုးပံု သံုးနည္းတိနန္႔ စကားလံုး၏ ရင္းျမစ္ကို ပါ အကိုးအကား အခိုင္အလံုနန္႔ သမိုင္းေၾကာင္းေလွ်ာက္ပ်ာ ေဖာ္ျပတတ္ပါေရ။ ယင္းပိုင္ အဘက္ဘက္ က ျပည့္စံုေရ အတြက္ သက္ဆိုင္ေရ ဘာသာစကားကို ဆရာနန္႔ အၿခီခံေလာက္ရာ သင္ဖူးသူ တစ္ ေယာက္ေရ ကိုယ္ေလ့လာခ်င္ေရ စာကို အဘိဓါန္ အကူအညီနန္႔ ဆက္ပနာ ေလ့လာဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါေရ။
စာဟိေရ လူမ်ဳိးတိုင္းမွာ အဘိဓါန္ ျပဳစုထားတတ္ေတ။ အဘိဓါန္ရွိေက စာလံုးေပါင္းကို သိခ်င္ခါ ျဖစ္ျဖစ္၊ စ ကားလံုး အဓိပၸါယ္ကို နားမလည္ခါ ျဖစ္ျဖစ္ အဘိဓါန္မွာ ႐ွာၾကည့္ႏိုင္ေရ။ ေခတ္သစ္ အဘိဓါန္တိမွာ စကား တစ္လံုး၏ စာလံုးေပါင္းနန္႔ အဓိပါယ္တိကိုရာမက အသံထြက္၊ သံုးပံု သံုးနည္းတိနန္႔ စကားလံုး၏ ရင္းျမစ္ကို ပါ အကိုးအကား အခိုင္အလံုနန္႔ သမိုင္းေၾကာင္းေလွ်ာက္ပ်ာ ေဖာ္ျပတတ္ပါေရ။ ယင္းပိုင္ အဘက္ဘက္ က ျပည့္စံုေရ အတြက္ သက္ဆိုင္ေရ ဘာသာစကားကို ဆရာနန္႔ အၿခီခံေလာက္ရာ သင္ဖူးသူ တစ္ ေယာက္ေရ ကိုယ္ေလ့လာခ်င္ေရ စာကို အဘိဓါန္ အကူအညီနန္႔ ဆက္ပနာ ေလ့လာဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါေရ။
