ေတာ္လွန္ေရးသမား ဗိုလ္မွဴးစံသာေက်ာ္ကို စစ္ေတြခ႐ိုင္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕တြင္ အဘ - ဦးေက်ာ္ဇံ (ကုန္ သည္)၊ အမိ - ေဒၚဒါဒါ တို႔မွ ၁၂၈၅ ခု ျပာသိုလဆန္း (၆)ရက္ (၁၂-၁၂-၁၉၂၃)ေန႔ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕ ၌ ေမြးဖြားခ့ဲသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕ အမ်ဳိးသားဓမၼာ႐ံု အလယ္တန္းေက်ာင္းမွ (၇)တန္းေအာင္ျမင္၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကူရွင္ အထက္ တန္းေက်ာင္းတြင္ပညာဆက္လက္သင္ၾကားရာ(၁၉၄၁)ခုႏွစ္တြင္(၁၀)တန္းကို ေအာင္ျမင္ခ့ဲသည္။ ေက်ာင္း သား ဘ၀တြင္ ေက်ာင္းသားသမဂၢတြင္ ပါ၀င္ခ့ဲသည္။ အိႏိၵယျပည္၊ ကာလကၠတားၿမိဳ႕၊ ဗီဒီယာဆာ အမ်ဳိးသားေကာလိပ္တြင္ ဥပဇာတန္း ပဌမႏွစ္ ပညာသင္ၾကားေနခ်ိန္တြင္ ဒုတိယကမာၻ စစ္ ျဖစ္ပြား၍ ျမန္ မာႏိုင္ငံသို႔ ဂ်ပန္တပ္မ်ား ၀င္လာခ်ိန္ (၁၉၄၂)ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလကုန္တြင္ အိႏိၵယမွ မိမိေနရပ္၊ ရခိုင္ျပည္သို႔ စစ္တေကာင္းေမာင္းေတာမွ တဆင့္ ျပန္ခ့ဲသည္။ မိမိေနရပ္ေရာက္ၿပီးေနာက္ ဦးသာဇံလွ၊ ဦးေအာင္ထြန္းဦး တို႔ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ရခိုင္လံုးဆိုင္ရာအသင္းမွ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရ အား ေတာ္လွန္ရန္ စီစဥ္ေနၾက သည္ကို ေတြ႔ရ၍ ၎အသင္းတြင္ပါ၀င္ၿပီး ေခါင္းေဆာင္မ်ားေပးေသာ တာ၀န္ကို လူငယ္တစ္ေယာက္ အေနျဖင့္ ကိုယ္ဖိရင္ဖိ ထမ္းေဆာင္ခ့ဲသည္။ ေနာက္ပိုင္း ေက်ာက္ေတာ္ ၿမိဳ႕ေစာင့္ လူငယ္မ်ားကို စည္း႐ံုးၿပီး ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ စစ္ေတြခ႐ိုင္သို႔ ၁၉၄၂ ခု၊ ဧၿပီလတြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ဘီအိုင္ေအသို႔၀င္ရန္ စာရင္းေပးရာ တပ္မွဴးဗိုလ္ရန္ေအာင္၊ တိုင္းအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္ခံ ဦးျမတို႔ တာ၀န္ေပးခ်က္ရ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔တြင္ အတြင္းေရး မွဴးတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခ့ဲရသည္။ ျပည္သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ ဖ်က္သိမ္း ၿပီးေနာက္ (၁၉၄၃)ခုႏွစ္တြင္ ပလက္၀ နယ္ျခားခ႐ိုင္ ဗိုလ္ႀကီးၾကာလွေအာင္ ဦးစီးေသာ ရခိုင္ကာကြယ္ေရး တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခ့ဲသည္။
ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕ အမ်ဳိးသားဓမၼာ႐ံု အလယ္တန္းေက်ာင္းမွ (၇)တန္းေအာင္ျမင္၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကူရွင္ အထက္ တန္းေက်ာင္းတြင္ပညာဆက္လက္သင္ၾကားရာ(၁၉၄၁)ခုႏွစ္တြင္(၁၀)တန္းကို ေအာင္ျမင္ခ့ဲသည္။ ေက်ာင္း သား ဘ၀တြင္ ေက်ာင္းသားသမဂၢတြင္ ပါ၀င္ခ့ဲသည္။ အိႏိၵယျပည္၊ ကာလကၠတားၿမိဳ႕၊ ဗီဒီယာဆာ အမ်ဳိးသားေကာလိပ္တြင္ ဥပဇာတန္း ပဌမႏွစ္ ပညာသင္ၾကားေနခ်ိန္တြင္ ဒုတိယကမာၻ စစ္ ျဖစ္ပြား၍ ျမန္ မာႏိုင္ငံသို႔ ဂ်ပန္တပ္မ်ား ၀င္လာခ်ိန္ (၁၉၄၂)ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလကုန္တြင္ အိႏိၵယမွ မိမိေနရပ္၊ ရခိုင္ျပည္သို႔ စစ္တေကာင္းေမာင္းေတာမွ တဆင့္ ျပန္ခ့ဲသည္။ မိမိေနရပ္ေရာက္ၿပီးေနာက္ ဦးသာဇံလွ၊ ဦးေအာင္ထြန္းဦး တို႔ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ရခိုင္လံုးဆိုင္ရာအသင္းမွ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရ အား ေတာ္လွန္ရန္ စီစဥ္ေနၾက သည္ကို ေတြ႔ရ၍ ၎အသင္းတြင္ပါ၀င္ၿပီး ေခါင္းေဆာင္မ်ားေပးေသာ တာ၀န္ကို လူငယ္တစ္ေယာက္ အေနျဖင့္ ကိုယ္ဖိရင္ဖိ ထမ္းေဆာင္ခ့ဲသည္။ ေနာက္ပိုင္း ေက်ာက္ေတာ္ ၿမိဳ႕ေစာင့္ လူငယ္မ်ားကို စည္း႐ံုးၿပီး ကာကြယ္ေရးတပ္ဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ စစ္ေတြခ႐ိုင္သို႔ ၁၉၄၂ ခု၊ ဧၿပီလတြင္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ဘီအိုင္ေအသို႔၀င္ရန္ စာရင္းေပးရာ တပ္မွဴးဗိုလ္ရန္ေအာင္၊ တိုင္းအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္ခံ ဦးျမတို႔ တာ၀န္ေပးခ်က္ရ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔တြင္ အတြင္းေရး မွဴးတာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခ့ဲရသည္။ ျပည္သူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ ဖ်က္သိမ္း ၿပီးေနာက္ (၁၉၄၃)ခုႏွစ္တြင္ ပလက္၀ နယ္ျခားခ႐ိုင္ ဗိုလ္ႀကီးၾကာလွေအာင္ ဦးစီးေသာ ရခိုင္ကာကြယ္ေရး တြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခ့ဲသည္။
