ၿပံဳးသိၿပံဳးသြင္ ရခိုင္ကာတြန္းတိ - တက္သစ္ေအာင္(စစ္ေတြ)

ပန္းခိုင္ခိုင္စာေပက ျဖန္႔ခ်ိေရ
ရခိုင့္ပထမဦးဆံုး ႏုန္းခ်င္းကာတြန္းစာအုပ္
ၿပံဳးသိၿပံဳးသြင္ ရခိုင္ကာတြန္းတိ
တက္သစ္ေအာင္(စစ္ေတြ)
pdf file (7.83 mb)


ရခိုင္ျပည္နယ္ (၁၈)ၿမိဳ႕နယ္ ေျမပံုမ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္
(၁၈)ၿမိဳ႔နယ္ ေျမပံုမ်ား
pdf file (2.09 mb)




ရခိုင္ျပည္နယ္ လ.၀.က ဒု-ျပည္နယ္မွဴး ဦးသာျမႏွင့္ေတြ႔ဆံုျခင္း

မဂၤလာပါဆရာႀကီး။ ဆရာႀကီးက ရခိုင္ျပည္နယ္ လ.၀.ကမွာ အခ်ိန္အၾကာႀကီး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခ့ဲဖူးတယ္လို႔ ၾကားသိရတ့ဲအတြက္ သိခ်င္တာေလးေတြ ေမးျမန္းခြင့္ျပဳပါ။ ဆရာႀကီးရဲ႕ ဇာတိနဲ႔ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခ့ဲဖူးတ့ဲ ေနရာေဒသေတြကို ေျပာျပေပးပါ။

ဟုတ္က့ဲ၊ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ေမြးရာ ဇာတိက ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ ၁၉၅၇ ခုႏွစ္မွာ ဒီ လ.၀.က လူ၀င္မွဳ ႀကီးၾကပ္ေရးမွာ အလုပ္စ၀င္ခ့ဲပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ကၽြန္ေတာ္ထမ္းေဆာင္ခ့ဲတ့ဲရာထူးကို လူ၀င္မွဳ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးလို႔ ေခၚပါတယ္။ မူဆယ္၊ ဗန္းေမာ္၊ ေကာလင္းစတ့ဲ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရန္ကုန္တို႔မွာ တာ၀န္ က်ၿပီးမွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႔ကို ၁၉၆၇ ေလာက္မွာ ေရာက္႐ွိလာတာပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ လက္ေထာက္ျပည္နယ္မွဴးႏွင့္ ဒုျပည္နယ္မွဴးအျဖစ္နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခ့ဲၿပီး ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ ၈၈ အေရးေတာ္ပံုမွာ ပါခ့ဲတယ္ဆိုၿပီး Forced to Retire ေပးခံခ့ဲရတယ္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မွာမွ ရန္ကုန္ ကို ေျပာင္းေ႐ႊ႔ေနထိုင္ခ့ဲပါတယ္။ အခု အသက္(၈၂)ႏွစ္႐ွိၿပီ။

ဖရခိုင္သို႔ ရာသီစာ - ေတြးအိမ္ခိုင္(သံတြဲ)

လူသားခ်င္းစာနာ
ေဒၿမီမွာ နီရာပီးခ။

လူသားခ်င္း ေထာက္ထား
ေဒၿမီက ဆန္ရီစပါး၊ ၀ီမွ်ေကၽြးခ။

အယင္ခါကပင္
ျမင့္ျမတ္ေတစိတ္ဓါတ္နန္႔
လူသားပီသခေရ။

ဓါးသီြးေက်ာက္...ငါ - ဗိုလ္မင္းေက်ာ္သန္းႏိုင္

စာမီးပြဲႀကီး ၿပီးဆံုးလိုက္တိုင္း ႏွလံုးသားမွာ အားေကာင္းေရ ရစ္ခ်ာစေကးနန္႔ လွဳပ္ခတ္လားခေရ ငလ်င္ေခ်တစ္ခုပိုင္ တုန္ခါက်န္လိုက္ေတ။ ခံစားခ်က္ကို အပြင့္လင္းဆံုးနန္႔ အ႐ိုးသားဆံုး ၀န္ခံရေက ျပန္လာဖို႔ဆိုစြာကို မ၀ံ့မရဲ ေမွ်ာ္လင့္နီသိမ့္ယင့္။ အဂုပိုင္ တစ္နိတစ္ရက္ ခြဲလားရဖို႔ဆိုစြာကို မသိမဟုတ္။ သိယင့္။ ေယေကေလ့ ႏွလံုးသားမွာ ေဒေလာက္ထိ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ျဖစ္က်န္လိုက္ဖို႔က မထင္။ ေကာင္းေကာင္းအႀကီးသန္ သံလံုးႀကိဳး ဆယ္ပင္နန္႔ က်စ္ထားေရ သံႀကိဳးတစ္ပင္ကိုရာ “ယား” ဆိုၿပီးေက ျဖတ္ပစ္လိုက္ခ်င္ယင့္။ သံေယာဇဥ္နန္႔ လြန္းတင္ထားေရ ႀကိဳးေခ်တစ္ပင္ကိုေတာ့ အရာထင္ေအာင္ပင္ မျဖတ္ႏိုင္ကာ။

ဆန္းလေျမသား - ေမာင္ႏွစ္သိမ့္(ေတာင္ကုတ္)

တရားကိုေသြးၿပီး
သားကိုေထြးေန႐ံုနဲ႔ မရေတာ့ဘူး။

ၾကည့္ေလ... ေနစရာေျမသာမက
ငါတို႔ဘ၀ေတြကိုပါ ၀င္လု
႐ွင္သန္မွဳအသက္ေတြကိုပါ ၀င္လု
ဘာကိုမွ ဂ႐ုမထား
ငါတို႔ေသြးသားေတြကိုလည္း ၀င္လု
ဘိုးေဘးအစဥ္အဆက္
မပ်က္တ့ဲ ယဥ္ေက်းမွဳေတြကိုလည္း ၀င္လုေနၾက
ေရာမအင္ပါယာထဲက နီ႐ိုးဘုရင္လိုမ်ဳိး
ခင္ဗ်ားေကာ တေယာထိုးေနႏိုင္အံုးမလား။

အမွိဳက္မ်ား

တို႔အိမ္သန္႔႐ွင္း၊ လွပျခင္းတြက္
လွဲက်င္းလိုက္ေသာ အမွိဳက္ပံု။

အမွိဳက္ပံုကား၊ ႀကီးထြားေပါင္းစု
တစ္ခုအင္အားျဖစ္လာခ့ဲ။

ျခင္,ယင္,ပု႐ြက္၊ ျခ,ေလာက္တက္၍
ပုပ္လ်က္သိုးနံ႔၊ ၀န္းက်င္ျဖန္႔လ်က္
မဆန္႔ဗိုင္းရပ္(စ)၊ ထပ္ထပ္တိုးလာ
ေရာဂါမ်ဳိးေဆာင္၊ တေဟာင္ေဟာင္တည့္။

မၿပီးဆံုးေသးေသာ ေျမာက္ဦးသမိုင္း - အာရကၡပုၾတ

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႔ေတာ္သည္ ရခိုင္တို႔၏ ဂုဏ္ေဆာင္ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ဦးေမြးဖြားသည့္ (၁၄၃၀) ျပည့္ႏွစ္မွသည္ က်ဆံုးသည့္ (၁၇၈၄) ခုႏွစ္အထိ ေကာင္းေမြ၊ ဆိုးေမြ မ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ခ့ဲပါသည္။ ၿမိဳ႔သက္ အႏွစ္ငါးဆယ္အတြင္းတြင္ ရခိုင္သည္ လံုၿခံဳတိုးတက္ခ့ဲသည္။ တိုင္းျပည္လည္း အင္အားေကာင္းခ့ဲသည္။ အင္း၀ (ျမန္မာ)ကလည္း တန္းတူ ဆက္ဆံခ့ဲသည္။ မင္းႏွစ္ပါး တို႔သည္ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ နတ္ေရကန္တြင္ ေတြ႔ဆံုခ့ဲသည္။

ဒုတိယႏွစ္ငါးဆယ္တြင္ ဘုရင္တို႔သည္ နန္းရ႐ွိေရးကိုသာ အာ႐ံုစိုက္ခ့ဲၾကသည္။ တိုင္းျပည္လည္း နာခ့ဲ သည္။ အာဏာယစ္မူးလွ်င္ ျပည္သူနာသည္။ ဆိုးေမြမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။

သမီးေက်ာင္းဆရာမထံသို႔ပီးစာ - သားလွ(ရေသ့ေတာင္)

သို႔

    သမီးသဇင္
    ဘာဘာစာရီးလိုက္ပါေရ။ သမီး ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး က်န္းမာ၊ ခ်မ္းသာစြာနန္႔ တာ၀န္၀တၱရားတိကို ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါစီလို႔ ဘာဘာဆႏၵျပဳ ဆုေတာင္းလိုက္ပါေရ။ ဘာဘာလည္း က်န္းမာစြာနန္႔ ႏိုင္ငံ့တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္နီပါေရ သမီး။

အဂုတခါ သမီးဘားသို႔ စာရီးစြာ ေျပာစရာစကားဟိလို႔။ ေျပာခ်င္ေရစကားကို မေျပာခင္၊ ဘာဘာေရ သမီး႐ို႔နန္႔ ခြဲခြာပနာ တာ၀န္က်ရာၿမိဳ႔သို႔ ပညာေရးဌာန စစ္ေဆးေရးတာ၀န္နန္႔ ေရာက္နီစြာ သံုးႏွစ္ ဘံုးဘံုးျပည့္ ျဖစ္ေတပိုင္၊ သမီးလည္း ပညာေရးေကာလိပ္ကဆင္းလို႔ နယ္ၿမိဳ႔ေခ်တစ္ၿမိဳ႔မွာ ေက်ာင္း ဆရာမေခ်အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္နီစြာ (၂)ႏွစ္ေတာင္ အေက်ာ္ႀကီးေက်ာ္လားယာ။ ေဒစာကို သံုးႏွစ္ျပည့္ေျမာက္အေနနန္႔ ဘာဘာအတိြအႀကံဳထဲက၊ ၾကားသိျမင္တိြရသမွ်ထဲက သမီးအတြက္ အက်ဳိးဟိစီဖို႔ ရည္႐ြယ္လို႔ ရီးျဖစ္စြာ။

Vaishali and the Indianization of Arakan by Noel F. Singer

Vaishali and the Indianization of Arakan
by
Noel F. Singer
pdf file (290 KB)